Szukaj na tym blogu

środa, 18 lutego 2015

Czy pozytywizm zasługuje na miano zabobonu?

Józef Maria Bocheński – logik,
 historyk logiki i filozof,
sowietolog, dominikanin.
Sto zabobonów. Krótki filozoficzny słownik zabobonów (fragment)

Że pozytywizm jest zabobonem wynika z prostego faktu, iż metoda nauk przyrodniczych nie nadaje się w ogóle do rozwiązania wielu zagadnień. Takimi są np. zagadnienia moralne, jako że nauki mogą mówić tylko o tym, co jest, a nie o tym co ma być. Podobnie nie są dostępne metodzie nauk przyrodniczych zagadnienia ściśle filozoficzne. Na przykład psycholog-przyrodnik może wprawdzie odpowiedzieć na pytanie, jaki jest przebieg i wzajemna zależność zjawisk psychicznych u człowieka, ale nie na pytanie, czym jest dusza, czy jest, czy nie jest rzeczą itp.


Czy pozytywizm zasługuje na miano zabobonu? 

Według Józefa Bocheńskiego podstawową wadą filozofii pozytywistycznej jest uznanie nauk przyrodniczych za te, które powinny być przewodnie w życiu każdego człowieka. Traktowanie ich jako jedyne właściwe narzędzie rozumowania jest błędne. Nauki przyrodnicze nie są użyteczne przy rozwiązywaniu zagadnień moralnych i filozoficznych.
Jednakże krytykując oświecenie jak i pozytywizm za bałwochwalczy kult rozumu, wcale go nie odrzuca na rzecz wiary czy religii. W tych strefach jest również krytyczny. Tropi on zabobony, czyli wierzenia, które są fałszywe, a mimo to uważane za prawdziwe. Przyznaje, że od wielu z nich sam nie był wolny.


A jednak... Pozytywiści tak naprawdę walczyli z zabobonami więc ich epoka sama w sobie nie mogła być zabobonem. Świetnym przykładem jest felieton Bolesława Prusa- Wieża Paryska. Narrator jest Polakiem, który z zainteresowaniem obserwuje Paryż i odbywającą się w nim wielką, międzynarodową imprezę. Osoba mówiąca jest zachwycona pomysłowością osób z innych krajów, jest dumna z ich dokonań. Chciałaby być również dumna z Polaków- niestety nie może. Jest zasmucona widokiem stereotypowego Polaka- pijaka czy lenia, któremu w głowie tylko kłótnie. W konsekwencji prowadzi to do ośmieszenia naszego narodu.

Dzięki pozytywistom w czasach. kiedy Polska była pod zaborami, nie upadła nasza kultura ani obyczaje. Pomimo tragicznej sytuacji w kraju, oni nadal pielęgnowali polskie tradycje, dbali o dobre imię narodu. O ich zasługach pisze Borejsza.


Pozytywizm, choć nie jest idealną epoką, ma wiele zalet. Pokazuje, że mimo trudnej sytuacji w państwie, można zachować optymizm i wierzyć, że nadejdą lepsze czasy i zdecydowanie nie zasługuje na miano zabobonu.



Ogniem i mieczem reż J. Hoffman

     Prawdziwa polska superprodukcja- trzygodzinna epicka opowieść osnuta na pierwszej części Trylogii Henryka Sienkiewicza. Hoffman po raz trzeci dowodzi, że potrafi mistrzowsko łączyć wątki romansowe z batalistyką i ukazywać losy stworzonych przez Sienkiewicza barwnych postaci na bogatym tle splątanej XVII-wiecznej historii I Rzeczypospolitej. W Ogniem i mieczem ta historia dotyczy tragicznego konfliktu polsko-ukraińskiego, wojen polsko-kozackich i powstania Bohdana Chmielnickiego. Film powstał w 1999 roku po wielu latach prób zdobycia funduszy na tę adaptacje. Większość wielo milionowej widowni stanowili uczniowie oraz nauczyciele. Pozostali widzowie to amatorzy kina historycznego.

     Przy produkcji tego filmu starano się o jak najwierniejsze odwzorowanie literackiego pierwowzoru zarówno, co do treści, przedstawienia postaci jak również w dekoracji. W tym celu część prac zlecono zagranicznym scenografom np. bardzo znanej firmie Machine Shop.Dekoracje, stroje, militaria odtworzono z wielką dokładnością, odwołując niezwykle realistycznie klimat dawnych czasów. W ten trudny historycznie moment I Rzeczpospolitej mistrzowsko włączono wielką miłość Heleny i Skrzetuskiego oraz konflikt z zazdrosnym Bohdanem.

Nowa odsłona blogowych wpisów




    Według tego, co podaje nieomylna Wikipedia, blog to  rodzaj strony internetowej, zawierającej odrębne, zazwyczaj uporządkowane chronologicznie wpisy, a felieton jest specyficznym rodzaj publicystyki, krótkim utworem dziennikarskim utrzymanym w osobistym tonie, lekkiej formie, wyrażający osobisty punkt widzenia autora.A więc, mówiąc prościej, blog jest bardzo osobistą formą wyrażenia siebie, swoich poglądówi zainteresowań (nie tylko przez suche teksty; także poprzez zdjęcia, obrazki, filmiki). Jest ogólno- i łatwo dostępny oraz prowadzony regularnie
i w różnej formie (blog tekstowy, fotoblog, wideoblog), zawsze jednak w sieci.  Felieton natomiast, chociaż także należy do swobodnych 
i subiektywnych środków wyrazu, jest dziełem nawiązującym raczej do tematyki aktualnej; często pisany cyklicznie, publikowany w czasopismach, nie na stronach internetowych. Jest także lepiej przemyślany i bardziej krytyczny; często ironiczny.


Mariusz Szczygieł


 Dzienniki internetowe są coraz bardziej popularne, dzięki nim w czasach jakich żyjemy - epoka komputerów- informacje jakie chcemy przekazać trafiają do szerszej publiczności, a szczególnie do ludzi młodych. Jednym z dziennikarzy, którzy pokusili się o nowoczesność jest Mariusz Szczygieł- autor bloga.

       W jednym z postów przedstawił nam postać Blanki Matragi, kobiety w średnim wieku, pochodzącej z Czech, od 30 lat pracującej w Libanie jako projektantka mody. Jest osobą mającą na koncie wiele wspaniałych sukcesów, którymi może się chwalić… I robi to przy każdej możliwej okazji. Jest próżna, pyszna, zadufana w sobie; nie zwraca uwagi na innych, nie obchodzi jej żadna inna osoba, ponieważ nikt nie dorasta jej nawet do pięt (Ona za to mnie w ogóle nie ujrzała i zaraz wyznaczyła kierunek marszu.).To egoistka, apodyktyczna egocentryczka . Autor porównuje ją do węża – jest tak samo złośliwa i zjadliwa, nieprzyjemna.

 


  
 Owszem, nie można jej zarzucić braku talentu w dziedzinie modyibraku kreatywności; ponieważ jest i utalentowana, i kreatywna, wykorzystuje to w swej pracy, dzięki czemu jest jedną z najlepszych w swoim fachu.

 Ale za całą piękną obudową, kryje się zepsute do granic możliwości wnętrze:

 Na najlepsze pomysły J-A wpadam. Kiedy ktoś wyrzeźbi rzeźbę trzymetrową, J-A rzeźbię czterometrową. Kiedy inny projektant robi show na 150 modelek, J-A robię na 200. J-A nie potrzebuję rad. J-A, proszę pana, muszę mieć wszystko największe.

Jednakże jej droga do sukcesu była pełna przeszkód, wymagająca pracy oraz poświęceń. Można więc zauważyć nawiązanie do pozytywistycznego hasła pracy i emancypacji kobiet.

MANUELA GRETKOWSKA ,,OBYWATELKA"

Manuela Gretkowska – polska pisarka,
 
scenarzystka filmowa,
felietonistka i działaczka społeczna,
 założycielka polskiej 
Partii Kobiet. 
  Nie można odmówić Manueli Gretkowskiej pasji i zaangażowania w życie społeczne podczas ostatnich lat, ale nie można także powiedzieć o Obywatelce, że to książka dobra. Chociaż stanowi niezwykle dynamiczny i wnikliwy zapis pierwszych miesięcy tworzenia i funkcjonowania w Polsce Partii Kobiet, jest jednocześnie tekstem bardzo stronniczym, nadmiernie podporządkowanym emocjom i – co tu ukrywać – konstrukcyjnie niedopracowanym, chwilami mocno chaotycznym. Kolejna książka Gretkowskiej nie wpisze się w żaden sposób w dzieje polskiej literatury, ale jestem przekonany, iż zarazi wiele odbiorczyń (i odbiorców także) zapałem do pracy na rzecz Polski. Polski, która może niekoniecznie jest kobietą, ale Polski, która na pewno potrzebuje takich ciekawych inicjatyw jak Partia Kobiet.
  Obywatelka jest dziennikiem dni, w których Partia Kobiet święciła triumfy. Szokujące plakaty, na których zaprezentowane zostały roznegliżowane kobiety – był to tylko jeden z niewielu chwytów, które sprytnie wykorzystały członkinie ugrupowanie. Niejednokrotnie została podważona wiarygodność polskich mediów, które jak się okazuje ograniczały się jedynie do przedstawienia szczątkowych informacji na temat tego co działo się wewnątrz partii. Pisząc o wartości kobiet, o ich problemach i postulatach, autorka wcale nie upokarza mężczyzn. Książka ta ukazuje typowo feministyczny pogląd na świat i próbę walki o prawa kobiet w Polsce. Ważna jest tu kwestia emancypacji kobiet, która została zaczerpnięta z pozytywizmu.
„Obywatelka” jest gorącym zapisem polskiej rzeczywistości przeciw której buntuje się Gretkowska. Pisarka szydzi z idiotycznych ustaw, które niczym ślepcy wetują politycy. Ochoczo chwyta za pióro i spisuje wszystko to co nią targa. To bardzo szczery i bogaty w osobiste refleksje sztambuch.

Czy to tylko zwykły wieżowiec Burj Khalifa w Dubaju?




W 4. rocznicę objęcia władzy w Dubaju przez szejka Muhammada ibn Raszida al-Maktuma nastąpiło uroczyste otwarcie najwyższego budynku świata, znanego do niedawna jako Burj Dubai. Burj Dubai, czyli Wieża Dubajska, bije wszelkie możliwe rekordy. Całkowita wysokość tej gigantycznej budowli to 828 metrów.














Rekordy i ciekawostki:
   - Wieża jest najwyższą wolno-stojącą budowlą i najwyższą wzniesioną przez człowieka konstrukcją naziemną. Niegdyś rekord ten należał do polskiego masztu radiowego
w Konstantynowie koło Gąbina (646,38 m), który jednak zawalił się w 1991 roku.
 - Ma 160 pięter użytkowych (łączna liczba kondygnacji to 206) i powierzchnię 330 tys. m. kw. - to światowy rekord w ilości pięter i dostępnej powierzchni w jednym budynku. Będzie się na niej znajdować kilkaset luksusowych mieszkań i apartamentów, biura
i hotel.
 - Łącznie w Burj Dubai może mieszkać i pracować od 25 do 35 tysięcy osób.
 - Cały budynek obsługuje 57 wind (najdłuższych na świecie) poruszających się z rekordową prędkością 16 metrów/sec.
 - Do budowy użyto 31 tys. ton stali, a konstruktorzy pobili też rekord budowli skonstruowanej za pomocą pompowanego pionowo betonu (156 pięter i 585,7 m). - Najwyższe kondygnacje (powyżej 154 piętra) są zbudowane na lekkiej stalowej konstrukcji zamiast żelbetowego szkieletu - miało to umożliwić szybkie dobudowanie kolejnych pięter by pobić ewentualnych konkurentów do tytułu najwyższego budynku świata.
 - Z położonego na 124. piętrze (najwyżej na świecie) tarasu widokowego rozciąga się 360 stopniowa panorama miasta.
 - Na 76 piętrze został umieszczony basen, a na 122 restauracja "At.mosphere" - Prace rozpoczęto w styczniu 2004 roku
a zakończono 19 sierpnia 2009
 - Ekipa budowlana pracująca przy konstrukcji liczyła 12 tys. osób
- Wieżowiec widać z odległości 95 kilometrów - Według dewelopera pierwszych 300 luksusowych apartamentów wystawionych na sprzedaż w 2004 roku zostało sprzedanych co do jednego w ciągu 8 godzin - Różnica temperatur na zewnątrz wieży pomiędzy parterem a najwyższym piętrem wynosi 6 stopni Celsjusza

STACH W. OBECNY NIE TYLKO W WIEKU XIX


Po przeczytaniu Lalka Bolesława Prusa wydawało mi się, że Stanisław Wokulski to postać na tyle wyjątkowa, żyjąca w wyjątkowych czasach i miejscu, że trudno, aby spotkać taką postać lub podobną do niej drugi raz. Takie myślenie towarzyszyło mi do czasu przeczytania Wiedeńskiej miłości Stacha W. Tytuł był na tyle intrygujący, iż nie sposób było odrzucić taką książkę.

Stefan Chwin - prozaik, eseista, historyk literatury, autor m.in powieści Hanemann i laureat wielu nagród literackich. Mężczyzna w tekście Wiedeńska miłość Stacha W. niejako parafrazuje historię znaną każdemu z pozytywistycznej powieści Lalka Bolesława Prusa. 

  Oto i mamy współczesnego Wokulskiego, który jeździ Porshe, metki jego ubrań sygnowane są nazwiskiem Saint Laurent, pachnie Hugo Bossem, jest najbogatszym Polakiem wg tygodnika Wprost itp. I mamy również Izunię, a jakże! Drewnianą, głupiutką intrygantkę, lalę - czyli wiemy o co chodzi. Opowiadanko pełne humory, ironii, kpiny, świetnie napisane, język stylizowany wg łacińskiej składni  z orzeczeniem na końcu zdania.



Poza dosyć humorystycznym aspektem tekstu Chwina warto zauważyć jeszcze biografie naszych Stanisławów. Mają 40 lat życia za sobą, mowa też o walce o dobro i szczęście Ojczyzny. Bliższy naszym czasom Stach służył w podziemnej Solidarności, za co został schwytany przez komunistycznych działaczy. Dalszy cierpienia spowodowały odmrożenie rąk, przez co, jak sądzi autor, zrażał do siebie kobiety. Według Chwina, płci pięknej nie obchodzi to, że ręce te wyglądają tak ze względów patriotyczno-ideowych, z walki o demokrację. Autor ponadto zauważa, że materialne bogactwo nie czyni człowieka dowartościowanym, jeśli nie jest spełniony w uczuciach. Wokulski z "Lalki" miał sklep, kamienicę, tysiące majątku, Stach W. opisywany przez Chwina za to posiada ubrania z Mediolanu, równe wartością i jakością odzieży Madonny, a mimo to wciąż szuka miłości, dzięki której będzie naprawdę bogaty.

PIĘKNY WIEK XIX NIE TAKI PIĘKNY?

  Wiek XIX jest kojarzony z okresem zaborów, jednakże dzięki wysiłkom pozytywistów i organiczników, jak nazywa ich autor książki Piękny wiek XIX - Jerzy W. Borejsza, nastąpił pomimo ogromnej rusyfikacji rozkwit polskiej kultury. Wierzono że postęp w technice i medycynie rozwiąże wiele problemów. Demokraci wierzyli w hasła równości, wolności i braterstwa, socjaliści w obalenie kapitalizmu, liberałowie upajali się panującą wolnością. Wydawało się, że świat zmierza ku lepszemu. Autor przypomina też o tych, którzy potrafili wskazać, że powstania nie są jedyną drogą ku rozwojowi i zachowania narodu.
Właśnie takie rozmyślania, wnioski przedstawione są w 40 esejach literacko-naukowych pana Jerzego - historyka i publicysty, badaczka dziejów emigracji polskiej w XIX w., a także historii faszyzmu. Są szkicami o monarchach i rewolucjonistach, o postaciach od Napoleona III i Bismarcka po Garibaldiego, czy Marię Skłodowską-Curie.

To co wiadomo o profesorze Borejszy (sam o tym pisze we Wstępie), to Jego sympatie dla socjalizmu i ogólnie pojętej lewicy. Dlatego też większość dzieła zajmują teksty dotyczące tej tematyki, którą, jak uważa Autor, zdeprecjonowano i zafałszowano w okresie Polski Ludowej. Tym samy Autor oddaje hołd polskim ruchom socjalistycznym i rewolucyjnym w XIX wieku. Mimo że nie jestem zwolennikiem socjalizmu ani lewicy, to teksty pana profesora czytało mi się bardzo dobrze. Tym bardziej że stara się on zachować obiektywizm, a tekst w którym, w gruncie rzeczy, pozytywnie oceniono margrabiego Wielopolskiego jest tego dowodem.